IPO kỷ lục của Anthropic phơi bày nghịch lý giữa an toàn AI và tiền bạc

Anthropic huy động 81,3 tỷ USD, vượt kỷ lục của SpaceX, nhưng giới quan sát đặt câu hỏi liệu cấu trúc quản trị và áp lực lợi nhuận có làm lung lay cam kết an toàn AI của hãng.

Ngày đăng: Tác giả: YYHM Chuyên mục: AI

Anthropic huy động 81,3 tỷ USD, vượt kỷ lục của SpaceX, nhưng giới quan sát đặt câu hỏi liệu cấu trúc quản trị và áp lực lợi nhuận có làm lung lay cam kết an toàn AI của hãng.

Anthropic chính thức niêm yết trên Nasdaq với mã “ANT”, giá chào bán 83 USD mỗi cổ phiếu, cao hơn mức dự kiến ban đầu 70-78 USD. Theo The Decoder, đợt IPO thu về 81,3 tỷ USD, vượt kỷ lục 75 tỷ USD mà SpaceX lập hồi tháng 6, đưa vốn hóa pha loãng đầy đủ của công ty lên khoảng 1,5 nghìn tỷ USD. Đây là lần đầu tiên một công ty do các cựu nghiên cứu viên OpenAI sáng lập năm 2021, nổi tiếng với tuyên bố ưu tiên an toàn hơn tốc độ, phải đối mặt trực tiếp với áp lực của thị trường đại chúng.

Doanh thu tăng vọt nhưng lỗ còn lớn hơn

Theo The Decoder, doanh thu chín tháng đầu năm 2026 của Anthropic đạt 33,24 tỷ USD, tăng khoảng 1.200% so với cùng kỳ năm trước, phần lớn nhờ công cụ lập trình Claude Code. Đến cuối tháng 10, doanh thu quy đổi theo năm đã chạm mốc khoảng 81 tỷ USD. Tuy nhiên, khoản lỗ ròng cùng kỳ lại phình to từ 25,1 tỷ USD lên 104 tỷ USD, chủ yếu do đánh giá lại các khoản nợ chuyển đổi và nghĩa vụ phái sinh, chứ không hoàn toàn phản ánh hoạt động kinh doanh cốt lõi.

IPO kỷ lục của Anthropic phơi bày nghịch lý giữa an toàn AI và tiền bạc

TechCrunch chỉ ra một điểm đáng lưu ý trong cơ cấu cổ đông: Amazon và Google, hai nhà cung cấp hạ tầng điện toán lớn nhất của Anthropic, đang nắm giữ cổ phần trị giá tổng cộng khoảng 307,9 tỷ USD ở mức giá IPO. Amazon sở hữu 14,7% cổ phần (khoảng 159 tỷ USD), Google nắm 13,7% (gần 149 tỷ USD). Cùng với Nvidia, AMD, Microsoft, Broadcom, Micron và TSMC, nhóm này đã cam kết rót thêm 26 tỷ USD vào đợt chào bán riêng lẻ ở mức giá IPO.

Điều này tạo ra cái mà TechCrunch gọi là “tài chính vòng tròn”: các nhà đầu tư lớn nhất đồng thời là nhà cung cấp lớn nhất, tiền rót vào Anthropic phần nào quay trở lại túi chính họ khi công ty mua điện toán để huấn luyện mô hình. Theo chuyên gia Joey Brookhart của SemiAnalysis, IPO đánh dấu bước ngoặt khi dòng tiền của Anthropic chuyển dần sang thị trường đại chúng và trái phiếu doanh nghiệp, giảm phụ thuộc vào vốn từ chính các nhà cung cấp. Sau IPO, Anthropic dự kiến có khoảng 220 tỷ USD tiền mặt và các khoản đầu tư ngắn hạn, trong khi đã cam kết chi tới 900 tỷ USD cho điện toán và hạ tầng.

Cấu trúc quyền lực khiến nhà sáng lập gần như không thể bị kiểm soát

The Verge phân tích rằng Anthropic đăng ký dưới dạng Public Benefit Corporation, buộc hội đồng quản trị cân bằng giữa sứ mệnh công ty và lợi ích cổ đông. Cơ chế giám sát chính là Long-Term Benefit Trust (LTBT) thành lập năm 2023, nắm quyền chỉ định bốn trong bảy ghế hội đồng quản trị thông qua loại cổ phiếu đặc biệt Class T. Nhưng theo The Verge, một trong bốn ghế đó trên thực tế cần được các nhà sáng lập chấp thuận, khiến LTBT không có đa số áp đảo thực sự. Bốn thành viên hiện tại của LTBT, gồm cựu Chủ tịch Fed Ben Bernanke, nhà phân tích chính sách đối ngoại Richard Fontaine, nhà vật lý thực nghiệm Christopher Stubbs và cựu lãnh đạo GiveWell Neil Buddy Shah, đều không phải chuyên gia AI.

Giáo sư luật Ann Lipton (Đại học Colorado) đặt nghi vấn liệu nhóm này có đủ hiểu biết chuyên môn để biết khi nào cần “đạp phanh” một quyết định của công ty. Một cựu nhân viên Anthropic giấu tên nói với The Verge rằng khó tìm được ai hiểu rõ cách vận hành của LTBT mà vẫn tin cơ chế này có quyền lực thực chất. Khác với hội đồng phi lợi nhuận cũ của OpenAI, vốn từng có quyền can thiệp vào quyết định hằng ngày kể cả sau tái cấu trúc, Form S-1 của Anthropic cho thấy LTBT chỉ có quyền bổ nhiệm hoặc bãi nhiệm một phần thành viên hội đồng quản trị, không có thẩm quyền trì hoãn phát hành sản phẩm vì lý do an toàn.

Áp lực doanh thu và tiếng nói phản đối từ nội bộ

Chính sách trưởng Sarah Heck từng tuyên bố “không thể làm an toàn từ vị trí thứ hai”, phản ánh logic mà Anthropic dùng để biện minh cho việc theo đuổi tốc độ phát triển cao. Nhưng logic này vấp phải chỉ trích từ chính nội bộ: trưởng bộ phận nghiên cứu an toàn của công ty rời đi hồi tháng 2 với lời cảnh báo “thế giới đang gặp nguy hiểm”, còn nhà nghiên cứu Jacob Coxon công khai nói Anthropic và OpenAI đang “đua thẳng tới siêu trí tuệ tự cải tiến và đánh cược mạng sống của chúng ta”. Theo The Verge, một tuyên bố mới từ Center for AI Safety, có chữ ký từ đại diện Hugging Face và Đại học Harvard, cáo buộc Anthropic dùng “nhãn mác an toàn” để thu hút nhà đầu tư trong khi âm thầm nới lỏng các cam kết an toàn.

Nhà đầu tư sớm Dustin Moskovitz, người từng góp 15-25 triệu USD vào vòng gọi vốn đầu tiên năm 2021, công khai từ chối hưởng lợi từ IPO này. Theo The Decoder, ông đã chuyển cổ phần trị giá nhiều tỷ USD cho một tổ chức phi lợi nhuận từ đầu năm 2025 và cảnh báo trên Bluesky rằng khoản đầu tư của mình “có thể là hành động góp phần kết thúc thế giới”, đồng thời cho biết đã không còn liên lạc với Dario và Daniela Amodei hơn một năm qua.

Giới phân tích như Gil Luria (D.A. Davidson) cho rằng rủi ro lớn nhất với Anthropic không phải là tài chính vòng tròn, mà là khả năng bị OpenAI, Google DeepMind hoặc các mô hình mã nguồn mở giá rẻ vượt mặt trên mặt trận công nghệ. Dù vậy, câu hỏi mà The Verge đặt ra vẫn chưa có lời giải: khi phải gánh áp lực chứng minh mức định giá 1,5 nghìn tỷ USD trước cổ đông đại chúng, cách Anthropic diễn giải sứ mệnh “an toàn lên hàng đầu” của chính mình liệu có thay đổi.

Nguồn tham khảo: The Verge, TechCrunch, The Decoder.

YYHM

Grrrr Grrrr

Tin mới