Màn hình là thứ mà người sử dụng máy tính phải tiếp xúc gần như là toàn bộ thời gian trong quá trình sử dụng máy tính của mình. Nếu người sử dụng là một game thủ thì bàn phím chuột có thể ví như đôi tay, tai nghe có thể ví như đôi tai thì màn hình chắc chắn chính là đôi mắt. Một game thủ giỏi giang hoặc có mong muốn trở nên giỏi giang cần phải có một đôi mắt tinh anh. Và đó chính là lí do của sự ra đời những màn hình chuyên dành cho game thủ – gaming monitor.

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn lượng thông tin vừa đủ để có thể lựa chọn sản phẩm màn hình gaming cho con đường trở thành game thủ của mình.

Tần số quét – Refresh Rate

Tần số quét chính là điểm khác biệt lớn nhất giữa màn hình gaming và màn hình thông thường¹. Nhưng trước hết, bạn cần phải hiểu tần số quét là gì.

Tần số quét chính là con số đo đếm số lần làm mới hình ảnh hiển thị trên màn hình trong vòng một giây. Tần số quét được đo bằng đơn vị Hertz (viết tắt là Hz). Tần số quét càng cao đồng nghĩa với việc số lần hình ảnh được làm mới trong vòng một giây càng nhiều.

Vậy lợi ích của việc có nhiều hơn số lần làm mới hình ảnh là gì? Đó chính là bạn sẽ có lượng khung hình trên giây mà mắt cảm nhận được nhiều hơn cho một hoạt cảnh. Nếu vẫn chưa hình dung được thì điều đó có nghĩa là chuyển động của nhân vật trong game sẽ mượt mà hơn, tình trạng giật cục sẽ giảm đi đáng kể.

Những màn hình thông thường sẽ có tần số quét rơi vào khoảng 60Hz trong khi đó màn hình gaming sẽ có tần số quét ở mức “cơ bản” là 144Hz và đang chinh phục những đỉnh cao mới, thậm chí trên thị trường hiện đã có những màn hình có tần số quét vượt qua con số 300Hz.

Nhưng có một điểm bạn cần lưu ý đó chính là tần số quét càng cao đồng nghĩa với khả năng hiển thị số lượng hình ảnh trong vòng một giây càng nhiều, nhưng số lượng hình ảnh mà màn hình có thể hiển thị được trong vòng một giây (Frame per second – fps) lại còn phụ thuộc vào cả hiệu năng của hệ thống máy tính mà bạn đang sử dụng. Vậy nên bạn cần phải cân đối giữa hai yếu tố này khi lựa mua cho mình sản phẩm màn hình gaming – Sức mạnh của bộ máy tính và tần số quét thực tế của màn hình.

Thời gian đáp ứng

Thời gian đáp ứng chính là thời gian để một điểm ảnh trên màn hình thay đổi màu sắc dẫn đến việc thay đổi tổng thể hình ảnh trên màn hình. Nó được đo bằng đơn vị mili giây – ms – và trên thực tế, thời gian đáp ứng và tần số quét có sự liên hệ mật thiết với nhau. Nếu một màn hình có tần số quét cao nhưng thời gian đáp ứng bị thấp thì sẽ xảy ra tình trạng chồng ảnh vì điểm ảnh không thay đổi kịp theo số ảnh hiển thị, thuật ngữ “hiện tượng bóng ma”  – Ghosting –  dùng để mô tả cho hiện tượng này. Vậy nên một màn hình nếu muốn đạt chuẩn gaming thì thời gian đáp ứng phải nằm trong khoảng từ 1ms đến 4ms mà thôi.

Trên thực tế, có 2 loại thời gian đáp ứng khác nhau:

• GTG – Gray to Gray: Đây là thời gian để một điểm ảnh chuyển từ sắc xám này sang sắc xám khác nhưng phép đo này thường chỉ đo sự chuyển tiếp nằm trong khoảng 10% đến 90% nên thông số cuối cùng sẽ thường cao hơn thông số mà nhà sản xuất đưa ra cho người sử dụng.
• MPRT – Moving Pictures Respone Time: Đây là thời gian để toàn bộ điểm ảnh trên màn hình (có thể hiểu là một hình ảnh đang hiển thị trên màn hình) chuyển sang một hình ảnh mới.

Và một nhà sản xuất “có tâm” sẽ sử dụng cách tính MPRT vì nếu so sánh với GTG thì cách tính này có độ chính xác cao hơn hẳn.

Đồng bộ hình ảnh

Nếu màn hình là công cụ để hiển thị hình ảnh thì bộ máy tính của bạn, hay nói chính xác hơn là card đồ họa sẽ là công cụ “sản xuất” hình ảnh truyền tới màn hình cho mục đích hiển thị. Và hai “anh bạn” này cần phải “thấu hiểu lẫn nhau” để tránh được trường hợp xé hình – Tearing – trong trường hợp số lượng hình ảnh được truyền đi từ card đồ họa nhiều hơn số lượng hình ảnh mà màn hình có thể hiển thị được trong một giây, hay gọi chính xác hơn là tần số quét của màn hình.

Rất may mắn là trong tất cả sản phẩm màn hình gaming trên thị trường hiện nay đều được tích hợp một trong hai công nghệ đồng bộ hình ảnh NVIDIA G-Sync hoặc AMD FreeSync. Mặc dù có tên gọi khác nhau nhưng về bản chất hai công nghệ này đều sẽ đồng bộ khung hình được card đồ họa “sản xuất” với khung hình được hiển thị trên màn hình với nhau để tránh tình trạng bị xé hình trong những trận game có tiết tấu nhanh.

Tấm nền – Độ phủ màu – Độ phân giải – Cổng kết nối

Tấm nền chính là phần quan trọng nhất trong mọi sản phẩm màn hình. Trên thị trường hiện tại có 3 loại tấm nền chính mà bạn cần biết:

• Tấm nền TN – Twisted Nematic: Có “tốc độ” cao nhất cả về thời gian đáp ứng lẫn tần số quét. Ở thời kì đầu tiên của màn hình gaming, gần như tất cả đều sử dụng tấm nền TN. Nhưng loại tấm nền này lại có một nhược điểm rất lớn là có góc nhìn rất hẹp nên chỉ có thể đem lại trải nghiệm tốt nhất khi bạn ngồi đối diện trực tiếp.
• Tấm nền IPS – In-Plane Switching: Có “tốc độ” thấp hơn tấm nền TN nhưng lại đem lại trải nghiệm về hình ảnh tốt nhất, đặc biệt là phần góc nhìn khi loại tấm nền này có góc nhìn lên đến 178^O nghĩa là người sử dụng đều có trải nghiệm tương tự nhau bất kể vị trí góc nhìn.
• Tấm nền VA: Đây gần như là sản phẩm hoàn hảo nhất, được sinh ra dành riêng cho màn hình gaming khi tấm nền VA vừa có “tốc độ” cao như tấm nền TN lại vừa có góc nhìn rộng như tấm nền IPS.